Zonder Pogacar naar EK in Slovenië: Mohoric vertrouwt op nieuw talent

Zonder titelverdediger Tadej Pogacar wordt zondag de EK-wegrit in Slovenië verreden. Matej Mohoric blikt terug op de Sloveense opmars en gaat vol voor de titel.

Zondag wordt in Slovenië de wegrit van de Europese kampioenschappen verreden, en na ongeveer zeventig kilometer passeert het peloton de geboortestreek van Tadej Pogacar. De nummer één van de wereld ontbreekt echter: hij verdedigt zijn titel niet. Matej Mohoric kijkt vooraf terug op tien jaar Sloveens succes en vooruit naar de koers van zondag.

Mohoric schreef zelf etappes in de Tour, de Giro en de Vuelta op zijn naam en was in 2022 de snelste in Milaan-Sanremo, na een spectaculaire afdaling van de Poggio. Een opvolger van Pogacar verwacht hij niet: volgens de Sloveen is zijn landgenoot uniek in zijn soort. De huidige dominantie is volgens hem niet blijvend, maar er komen nieuwe talenten aan en hij vreest niet dat Slovenië straks zonder vertegenwoordiging in het peloton komt te zitten.

Dat zijn land nu toevallig twee grootkampioenen tegelijk telt, met Primoz Roglic en Pogacar, noemt Mohoric waarschijnlijk toeval; zelf stond hij ooit kort in de top tien van de wereldranglijst. Dat Slovenië zoveel talent voortbrengt, is volgens hem juist geen toeval. Wielrennen en sport in het algemeen zitten volgens hem diep in de Sloveense cultuur.

De geschiedenis werpt licht op de late doorbraak. Een halve eeuw lang hoorde Slovenië bij het socialistische Joegoslavië, tot het in 1991 onafhankelijk werd. Wielrenners konden voor die tijd moeilijk in het buitenland koersen en reden vrijwel alleen in Joegoslavië, waar tussen 1947 en 2000 de Ronde van Joegoslavië bestond; Joop Zoetemelk won die ronde in 1969, een zege die in Nederland vrijwel niemand meemaakte. Mogelijk reed er ook toen al een grote Sloveense kampioen rond, relativeert Mohoric lachend, maar het grote publiek zag hem nooit in de Tour, de Giro of de monumenten.

Na de onafhankelijkheid werd de weg naar het profveld eenvoudiger. Rond de eeuwwisseling zorgden sprinters Borut Bozic en Andrej Hauptman voor de eerste opvallende zeges en maakten tijdritspecialist Janez Brajkovic en klimmer Simon Spilak naam. Voor Mohoric zelf kwam de inspiratie van dichtbij: Tadej Valjavec, uit Podblica, het dorp naast dat van zijn ouders, presteerde toen goed in de Tour. Die ronde was de enige koers die de jonge Mohoric op televisie zag.

Hij begon zelf pas op zijn twaalfde met fietsen, was niet de grootste van de groep en had naast school ook het werk op de boerderij van zijn ouders, waardoor er weinig tijd om te trainen overbleef. Toch brak hij door met wereldtitels bij de junioren in Valkenburg (2012) en bij de beloften in Florence (2013). De beperkte omvang van het Sloveense wielrennen had volgens hem ook een voordeel: de grootste talenten kregen structureel kansen op het hoogste niveau.

De echte groei zette in toen Roglic begon te winnen. In 2020 stond hij aan de start van de Tour als favoriet voor het eindklassement, maar hij werd daarin verslagen door een landgenoot. Dat luidde de doorbraak van Pogacar in, inmiddels volgens Mohoric misschien wel de beste wielrenner ooit.

De huidige generatie bouwt aan de volgende. Pogacar trekt ieder jaar duizenden mensen naar de Pogi Challenge, een wedstrijd die geld ophaalt voor de behandeling van kanker, en Sloveense talenten kunnen terecht bij zijn Pogi Team. Rensters vinden een plek bij Pika Team, de ploeg van zijn verloofde Urska 'Pika' Zigart. Ook Mohoric en Roglic steunen het jeugdwielrennen, zodat kinderen ook kunnen fietsen als hun achtergrond dat anders in de weg zou staan.

De afwezigheid van Pogacar zondag vindt Mohoric bijzonder jammer; diens deelname had het verhaal compleet gemaakt. Voor een Sloveense renner is een thuis-EK volgens hem een gelegenheid die zich misschien nooit meer voordoet. Of hij zich bij het WK in Montreal bewust opspaarde voor dit toernooi? Met een brede grijns meldde hij materiaalpech en weinig zin om daarna door te rijden, maar zondag gaat hij er vol tegenaan, al breekt zijn fiets doormidden.